در تاریخ موسیقی ایران کمتر نامی هست که با یک ژانر کامل گره خورده باشد؛ «هیچکس» اما دقیقاً همین‌طور است. سروش لشکری که طرفدارانش او را «پدر رپ فارسی» می‌نامند، در سال‌هایی که خواندن رپ در ایران یعنی پاگذاشتن در منطقهٔ خطر، مسیر رپ فارسی را از پیست‌های خیابانی محله تا آلبوم‌های حرفه‌ای هموار کرد. در این مقاله بیوگرافی هیچکس را از کودکی در محلهٔ ونک تهران تا امروزش در لندن، آلبوم‌ها، ترانه‌های ماندگار، همکاری‌های بین‌المللی و میراث او مرور می‌کنیم؛ روایتی از هنرمندی که با آلبوم «جنگل آسفالت» نقطهٔ عطف تاریخ هیپ‌هاپ ایران را رقم زد و همچنان، سال‌ها بعد از آغاز ماجراجویی‌اش، الگوی نسل‌های بعدی رپرهای ایرانی است.
کودکی و خانواده؛ از آلمان تا محلهٔ ونک
سروش لشکری در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۶۴ در تهران به دنیا آمد و فرزند یک خانوادهٔ پنج‌نفره است. جالب است بدانید او تا دو سالگی در آلمان زندگی کرد و پس از آن خانواده‌اش به ایران برگشت و در محلهٔ ونک تهران ساکن شد؛ همین محله بعدها مبدأ نخستین جلسات رپ فارسی و خاستگاه گروه افسانه‌ای ۰۲۱ شد. پدر او اهل شهر ضیاءآباد قزوین است و کارخانه‌ای در اصفهان دارد؛ خانوادهٔ پدری او نسبت خانوادگی‌ای با حسین لشگری دارد، خلبان نیروی هوایی که در جنگ ایران و عراق اسیر عراقی‌ها شد.
سروش دوران نوجوانی را در سال‌های حساس دههٔ ۱۳۷۰ گذراند؛ سال‌هایی که موسیقی هیپ‌هاپ از طریق ویدئوکلیپ‌های ماهواره‌ای و کاست‌های دست‌به‌دست‌شده به ایران می‌رسید. او در دانشگاه واحد گرمسار رشتهٔ زبان انگلیسی را شروع کرد، اما تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد تا با تمام وجود سراغ موسیقی برود؛ تصمیمی که مسیر کل موسیقی زیرزمینی ایران را تغییر داد.
آغاز فعالیت؛ زمانی که «هیچکس» انتخاب شد
فعالیت موسیقی سروش لشکری از حدود سال ۱۳۷۹ شروع شد؛ ابتدا با بازخوانی ترانه‌های انگلیسی که چندان دیده نشد، و بعد با رپ فارسی که خیلی زود صدای نسل تازه را پیدا کرد. او در گفت‌وگویی با بی‌بی‌سی فارسی دربارهٔ انتخاب نام هنری‌اش گفته است: «دلیل انتخاب اسم هیچکس هم این بود که می‌خواستم یک تضادی ایجاد کنم با تأثیری که می‌خوام بگذارم و حرف‌هایی که می‌زنیم. هیچکس نماد هیچ‌چیز نیست و من این را دوست دارم.» این تضادِ آگاهانه — نامی که یعنی «هیچکس» و هنرمندی که قرار شد همه او را بشناسند — از ابتدا نشان می‌داد با رپری متفاوت طرفیم.
اوایل کار هیچکس با آزادسازی یا همان فری‌استایل‌های محله‌ای در ونک گره خورده بود؛ جلساتی که در آن‌ها رپرهای تازه‌نفس هم به فارسی فری می‌زدند و هم ترانه‌های انگلیسی را بازخوانی می‌کردند. خیلی زود تمایز اصلی او آشکار شد: در حالی که بیشتر هم‌نسل‌هایش از زندگی روزمره و کل‌کل‌های رایج می‌گفتند، هیچکس به مسائل اجتماعی و دغدغه‌های نسل جوان ایران پرداخت؛ محوری که از آن پس امضای کارهایش ماند.
نکتهٔ کمتر شناخته‌شده اما مهم در بیوگرافی هیچکس، نقش او در ظهور نخستین رپرهای زن است. او در همان سال‌های آغازین، سالومه ام‌سی و بعد پانی را به مخاطبان رپ فارسی معرفی کرد. ترانهٔ «چشم‌ها رو من» با صدای سالومه ام‌سی در سال ۱۳۸۲ منتشر شد و به یکی از نخستین ترانه‌های شاخص رپ فارسی بدل گشت؛ تا جایی که برخی رسانه‌های خارجی از این دو نفر به‌عنوان نخستین خوانندگان رپ فارسی یاد کردند. همین نقش سازمان‌دهی و حمایت باعث شد رپرهای دیگر او را «پدرخوانده» صدا کنند و بعدها دیاکو و رضا پیشرو ترانهٔ «پدرخوانده» را به او تقدیم کنند.
گروه ۰۲۱ و صامت؛ معمار صحنهٔ رپ زیرزمینی
در سال ۱۳۸۲ هیچکس یکی از نخستین گروه‌های رپ ایران را با نام «۰۲۱» — کد تلفن تهران — و با شعار «تهران برای همیشه» پایه گذاشت. این گروه که به‌همراه شایان و یاشار شکل گرفت، به‌عنوان نخستین گروه هیپ‌هاپ فارسی شناخته می‌شود و در دوران جوانی هیچکس نقش کانونی داشت؛ جایی که رپرهای پراکندهٔ تهران برای نخستین بار هویت جمعی پیدا کردند.
پس از آن، آشنایی و دوستی هیچکس با رضا پیشرو به راه‌اندازی یکی از نخستین گروه‌های حرفه‌ای رپ فارسی به نام «صامت» انجامید؛ دو نفری که هر دو بعدها به ستون‌های تاریخ رپ فارسی تبدیل شدند. سال‌ها بعد و در فصل دیگری از زندگی‌اش، هیچکس لِیبل «ملتفت» را در کنار علی قاف، فدایی و داریوش تأسیس کرد؛ سه گروهِ ۰۲۱، صامت و ملتفت، سه موج متوالی‌اند که هر یک نسل تازه‌ای از رپرهای ایرانی را روانهٔ صحنه کردند. به همین دلیل وقتی دربارهٔ شکل‌گیری رپ فارسی صحبت می‌شود، هیچکس نه فقط یک خواننده، بلکه سازندهٔ زیرساخت دیده می‌شود.
جنگل آسفالت؛ نخستین آلبوم استودیویی رپ فارسی
اگر بخواهیم مهم‌ترین بخش بیوگرافی هیچکس را نام ببریم، بی‌تردید آلبوم «جنگل آسفالت» سرِ فهرست است. این آلبوم در ۹ مهر ۱۳۸۵ منتشر شد و نخستین آلبوم استودیویی رسمی در تاریخ رپ فارسی به شمار می‌رود؛ اثری که تمامی ترانه‌هایش را مهدیار آقاجانی آهنگسازی کرد و به‌صورت زیرزمینی و از طریق اینترنت — و به گزارش برخی منابع روی آی‌تیونز — به دست شنونده‌ها رسید. هیچکس برای این آلبوم مجوز رسمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نگرفت؛ از دید مسئولان سبک موسیقی او «غربی» بود، و همین باعث شد جنگل آسفالت به‌عنوان یک آلبوم تمام‌عیار زیرزمینی تاریخ‌سازی کند.
حال‌وهوای آلبوم خیابانی و شهری است؛ از «دیده و دل» و «اختلاف» گرفته تا «قانون»، «وطن‌پرست» و «زندان»، همه از مشکلات اجتماعی و تنش‌های زندگی در کلان‌شهر می‌گویند. نام هیچکس با انتشار این آلبوم بر سر زبان‌ها افتاد و او را به موفق‌ترین رپر ایران در آن سال‌ها تبدیل کرد. ترانهٔ «یه مشت سرباز» نیز شهرت جهانی برای او آورد؛ نماهنگی که در آن رضا پیشرو، علی قاف، بهرام نورایی، ریویل و مهدیار آقاجانی به‌صورت افتخاری حاضر بودند و بخش‌هایی از آن بعدها در مستند «Cultures of Resistance» استفاده شد.
پیش از آن هم هیچکس با ریویل — رپر ایرانی ساکن لندن — ترانهٔ «تیریپ ما» را ساخته بود؛ نماهنگ سیاه‌وسفیدی که صحنه‌هایی از خیابان‌های تهران را نشان می‌داد و به یکی از نخستین نماهنگ‌های تمام‌عیار رپ فارسی بدل شد. ترکیب سازهای ایرانی با بیت‌های شهری در کارهای آن دوره، همان قالب تلفیقیِ شرق و غرب بود که هیچکس پیش از هر کس به رپ فارسی آورد و سبک امضای او شد.
سینما و «کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره»
سال ۱۳۸۸ نقطهٔ اوج دیگری در زندگی‌نامهٔ هیچکس بود: حضور در فیلم «کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره» ساختهٔ بهمن قبادی؛ فیلمی که جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران بخش نگاهی خاص جشنوارهٔ کن را گرفت. در یکی از صحنه‌های معروف فیلم، حامد بهداد در نقش «نادر» از هیچکس دعوت می‌کند به لندن سفر کند و او در پاسخ می‌گوید: «ما چیزی که می‌خونیم بهش می‌گن رپ فارسی؛ فارسی، یعنی مال همین جاست.» این جمله به یکی از نقل‌قول‌های تاریخ‌ساز رپ فارسی تبدیل شد؛ تعریفی ساده و قاطع از هنری که در خیابان‌های تهران متولد شده بود.
همچنین در همان سال نماهنگ «اختلاف» از آلبوم جنگل آسفالت منتشر شد. پیش‌تر هم در سال ۱۳۸۵ او در فیلم کوتاهی به نام «صوت سکوت» حضور داشته و نماهنگ «تیریپ ما» و «یه مشت سرباز» رابطهٔ او با تصویر و سینما را شکل داده بود؛ رابطه‌ای که رپ فارسی را از صوت خالص به پدیده‌ای تصویری و نسل‌دوستی تبدیل کرد.
یه روز خوب میاد؛ ترانه‌ای که تاریخ شد
در اسفند ۱۳۸۸ هیچکس ترانهٔ «یه روز خوب میاد» را منتشر کرد؛ ترانه‌ای که واکنش او به حوادث پس از انتخابات ریاست‌جمهوری آن سال تعبیر شد و به گفتهٔ رسانه‌ها، پرفروش‌ترین و پرطرفدارترین ترانهٔ اعتراضی آن دوره بود. عبارت «یه روز خوب میاد» خیلی زود از محدودهٔ یک قطعهٔ موسیقی فراتر رفت و به امیدوارترین جملهٔ روزهای سخت نسل جوان بدل شد؛ جمله‌ای که هنوز هم پس از سال‌ها در گردهمایی‌ها، تیترها و حافظهٔ جمعی ایرانی‌ها زنده است.
کمتر از یک سال بعد و در سال ۱۳۸۹، هیچکس ایران را ترک کرد؛ مسیری که از مالزی و ترکیه گذشت و در نهایت به لندن ختم شد. او خودش در مصاحبه با شبکهٔ من‌وتو این مهاجرت را چنین توصیف کرده است: «کلاً من برای همیشه نیومدم بیرون؛ بلکه اومدم کانال‌ها را برای بچه‌های تهران باز کنم. می‌خوام با مهدیار آقاجانی آلبوم بدم بیرون و با بهترین رپ‌خوان‌های جهان کار کنم تا ببینم چند چندن؟» این نگاهِ «پل زدن» به‌جای قطع رابطه، توضیح می‌دهد چرا هیچکس حتی در تبعید هم صدای رپ فارسی باقی ماند.
ملتفت، انجام وظیفه و فصل‌های تازه
در ۱۷ اسفند ۱۳۸۹ آلبوم «انجام وظیفه» منتشر شد؛ همکاری مشترک اعضای لِیبل تازه‌تأسیس ملتفت شامل مهدیار آقاجانی، هیچکس، قاف، فدایی و ریویل. این آلبوم پنج‌قطعه‌ای که در آی‌تیونز و آمازون هم به فروش رسید و در برخی وبگاه‌ها رایگان دانلود شد، نخستین کار مشترک رسمی این خوشهٔ تازه از رپرهای نخبه بود؛ هیچکس در دو ترانهٔ «ما از اوناشیم» و «انجام وظیفه» حاضر بود.
همین دوره اما حاشیه هم داشت: همکاری هیچکس با گروه زدبازی در ترانهٔ «چرا بدی» از آلبوم «زاخارنامه» به دلیل اختلاف رضا پیشرو با اعضای زدبازی، جنجال میان دو دوست قدیمی را آغاز کرد. در ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ هیچکس ترانهٔ «اون مثل داداشم بود» را منتشر کرد و پیشرو هم با «لوبیای سحرآمیز» پاسخ داد؛ دیسی که سرانجام به انحلال گروه صامت انجامید. این ماجرا یکی از نخستین کل‌کل‌های بزرگ رپ فارسی است که هنوز هم در روایت‌های تاریخ این ژانر پررنگ می‌شود.
در ۹ اکتبر ۲۰۱۲ (۱۷ مهر ۱۳۹۱) هیچکس به‌همراه قاف و ریویل، ترانهٔ دوزبانهٔ «جوون و خام» (Young n' Foolish) را با آهنگسازی مهدیار آقاجانی منتشر کرد؛ قطعه‌ای که بخش انگلیسی‌اش را کول جی رپ — از رپرهای افسانهٔ نیویورک — و ریویل اجرا کردند. این همکاری‌های بین‌المللی، از «Long Live Palestine Part 2» در کنار لوکی و شادیا منصور تا «Young n' Foolish»، نشان داد رپر ایرانی می‌تواند در سطح جهانی با بزرگان هم‌صحنه شود؛ چیزی که در دههٔ ۱۳۸۰ برای خیلی‌ها باورنکردنی بود.
مجاز؛ آلبومی که هفت سال ساخت
پس از هفت سال انتظار و اعلام خبر آن در فروردین ۱۳۹۲، دومین آلبوم استودیویی هیچکس با نام «مجاز» سرانجام در ۱۱ فروردین ۱۳۹۹ منتشر شد. آلبوم ۱۶ ترانه‌ای با آهنگسازی مهدیار آقاجانی و همکاری حسن و حکمت، و با حضور مهمانانی چون قاف و ریویل، از روز نخست به رویداد موسیقی ایران تبدیل شد. «رُسوا»، «تو کجا بودی؟»، «سخته مسلمون بودن»، «شبی گرگ‌ها» و «مزهٔ مخالفت» از شناخته‌شده‌ترین قطعات این آلبوم‌اند.
مجاز نشان داد هیچکس نه‌تنها فرم را از دست نداده، بلکه بی‌رحم‌تر و دقیق‌تر از قبل دربارهٔ جامعه می‌نویسد؛ روایتی از فاصلهٔ بین «مجاز» و «غیرمجاز» در همهٔ لایه‌های زندگی روزمره. این آلبوم در همان ماه‌های انتشار در جست‌وجوهای گوگل ایران صدرنشین شد و نقدهای گسترده‌ای هم در رسانه‌های فارسی‌زبان و هم انگلیسی‌زبان دریافت کرد. میان دو آلبوم استودیویی، او همچنین در سال ۱۳۹۴ ترانهٔ «فیروز» را منتشر کرد؛ کاری مفهومی دربارهٔ شخصیت حاجی فیروز که ارجاعی آگاهانه به یادداشت مهدی اخوان ثالث در کتاب «ارغنون» بود.
دورهٔ سال‌های بعد هم پرکار بود: ترانهٔ «دستاشو مشت کرده» در آذر ۱۳۹۸ منتشر شد و با استقبال کم‌نظیری در توییتر روبه‌رو شد؛ ترانهٔ «این یکی‌ام واسه» همزمان با رویدادهای ۱۴۰۱ منتشر شد و «روی جنازه‌ات می‌رقصم» در خرداد ۱۴۰۳ به‌عنوان واکنش هنری او به خبرهای آن روزهای ایران منتشر شد. علاوه بر موسیقی، هیچکس در فروردین ۱۴۰۰ کاور آلبوم جنگل آسفالت را به‌صورت توکن ان‌اف‌تی در پلتفرم Foundation به قیمت ۱۹۰ اتر فروخت؛ حرکتی که باز هم نشان داد او در جریان‌های تازهٔ دنیای موسیقی پیشتاز است.
سبک و محتوای ترانه‌ها؛ شعرِ خیابان بدون فحاشی
هیچکس متن تمام ترانه‌هایش را خودش می‌نویسد و سبک او ترکیبی است از ادبیات خیابانی، اصطلاحات کوچه، تکیه‌کلام‌های زندهٔ تهران و روایت‌های شخصی از زندگی طبقهٔ فرودست شهری. پرویز جاهد دربارهٔ ترانه‌های او نوشته است: «آهنگ‌های رپ هیچکس، درونمایهٔ اجتماعی قوی دارد و بیانگر تنش‌ها و تضادهای اجتماعی جامعهٔ امروز ایران است... بسیاری، موسیقی هیچکس را صدای اعتراض نسل جوان ایرانی و بیانگر روح ناآرام، بی‌قرار و سرکش آنان می‌دانند.»
برخلاف اغلب رپرها، ترانه‌های هیچکس مؤدبانه است؛ او از فحاشی، ستایش فرهنگ اسلحه و مواد مخدر پرهیز می‌کند و در ترانه‌ای مثل «بنگ» حتی مردم را به دوری از اعتیاد فرامی‌خواند. خودش دربارهٔ خط قرمزهایش می‌گوید آهنگ‌هایش را خانواده‌ها گوش می‌کنند و نمی‌خواهد روی جوانان اثر منفی بگذارد. در ترانه‌هایش از خدا و وطن‌پرستی هم سخن گفته و بارها تأکید کرده که هنرمند باید از نفوذش برای تأثیر مثبت استفاده کند: «وقتی می‌بینی که یه قدرتی داری و می‌تونی تأثیر بگذاری، چرا از آن به صورت مثبت استفاده نکنی؟» همین اخلاقِ درونی است که سال‌ها او را در قلب جامعهٔ رپ فارسی مستقل و محترم نگه داشته است.
روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه امیر عزیز محمدی رابطهٔ او با سنت شعری فارسی را چنین توضیح می‌دهد: هیچکس فراتر از یک رپر، تجلی مدرن شاعران کلاسیک زبان فارسی است؛ چون قرارگیری شعر کلاسیک در وزن‌ها همان چیزی است که آن را در طول سده‌ها حفظ کرده و هیچکس نیز دقیقاً همین کار را می‌کند.
موانع قانونی؛ از احضار به دادگاه تا زندگی در تبعید
مسیر هیچکس همیشه بی‌سنگ نیست. او و اعضای گروهش پس از انتشار نخستین آلبوم در ایران تحت پیگرد قانونی قرار گرفتند. در اواخر سال ۱۳۸۶ و اوایل ۱۳۸۷ به اتهام «ترویج و انتشار موسیقی بدون مجوز» از سوی دادگاه احضار شد و با قرار وثیقهٔ ۵ میلیون تومانی و تعهد به عدم خواندن رپ بدون مجوز تا تشکیل دادگاه آزاد شد. ضبط نماهنگ‌های بدون مجوز در خیابان‌های تهران — کاری که او انجام داد و بسیاری از رپرها به دلیل ریسک حبس از آن خودداری می‌کردند — خود فصل جداگانه‌ای در روایت جسارت اوست.
به گفتهٔ خودش، حس همیشگیِ آن سال‌ها فرار بود؛ چیزی که در ترانهٔ «زندان» هم به آن اشاره کرده است: «من زندان نمی‌خوام برم، بگو چرا داری منو هل می‌دی؟» همین فشارها بود که در نهایت به مهاجرت ۱۳۸۹ و زندگی در لندن انجامید؛ شهری که امروز خانهٔ اوست و از آن‌جا همچنان برای مخاطب فارسی‌زبان در ایران، افغانستان و تاجیکستان آهنگ می‌سازد.
زندگی شخصی هیچکس
هیچکس تا امروز بسیار کم دربارهٔ زندگی خصوصی‌اش حرف زده است. آنچه از منابع عمومی می‌دانیم این است که او پس از مهاجرت به بریتانیا در لندن ساکن شد، در دانشگاه ادامهٔ تحصیل داد و همسرش آزاده اکبری، فعال ایرانی ساکن بریتانیا است. او در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۶ از حسن روحانی حمایت کرد؛ موضعی که آن موقع بازتاب گسترده‌ای داشت. در سال‌های اخیر نیز در تجمعات ایرانیان ساکن لندن حضور یافته و در فضای مجازی صریح و فعال بوده است. پدر و مادر همسر سابقش به گفتهٔ خودش حامی سازمان مجاهدین خلق هستند، اما او و همسر سابقش با گرایش سیاسی این سازمان موافق نبوده‌اند؛ موضوعی که خودش در مصاحبه با رادیو فردا آن را تکذیب و موضع مستقل آزادی‌خواهانهٔ خود را توضیح کرده است.
سخنرانی‌ها و شناخت بین‌المللی
شمار کمی از رپرهای ایرانی دعوت سخنرانی در دانشگاه‌های سطح اول جهان را دارند؛ هیچکس از این فهرست است. او به‌عنوان سخنران مهمان در دانشگاه آکسفورد، دانشگاه کمبریج و دانشگاه کلگری کانادا دربارهٔ شعر ایرانی، صحنهٔ موسیقی زیرزمینی ایران و تأثیر اینترنت بر انتشار موسیقی در ایران صحبت کرده است. کتاب «Soundtrack of the Revolution» انتشارات دانشگاه استنفورد و کتاب «How to Rap» نیز به او و نقشش در هیپ‌هاپ ایران ارجاع داده‌اند؛ جایی که نامش در کنار پیشگامان جهانی این ژانر آمده است.
هیچکس همچنین با هنرمندان بین‌المللی متعددی همکاری کرده است؛ از کول جی رپ در «جوون و خام» تا حضور در ترانهٔ خیریهٔ «Long Live Palestine, Part 2» در کنار لوکی، دام، نارسی، اسلام جواد، حسن سلام و شادیا منصور. این کارها باعث شد نام رپ فارسی در فهرست‌های موسیقی جهانی ثبت شود و مخاطب غیرایرانی هم با صدای خیابان‌های تهران آشنا شود.
تأثیر و میراث؛ چرا «پدر رپ فارسی»؟
لقب «پدر رپ فارسی» از دل رسانه‌ها بیرون نیامده؛ این لقب را خودِ جامعهٔ رپ ایران به او دادند. مجلهٔ چلچراغ در سال ۱۳۸۶ او را با همین عنوان معرفی کرد، رپرها ترانه تقدیمش کردند و نسل‌های بعد از او — از یاس و بهرام تا رپرهای امروز — همگی با نقشهٔ راهی شروع کردند که هیچکس ترسیم کرد. اولین آلبوم استودیویی رپ فارسی، اولین گروه‌های حرفه‌ای، اولین نماهنگ‌های تمام‌عیار، اولین همکاری بین‌المللی با یک رپر جهانی و اولین آلبوم مفهومی بزرگ پس از جنگل آسفالت؛ همه از دل این یک نفر بیرون آمده است.
بیش از دو دهه پس از شروع فعالیت، هیچکس همچنان در فهرست بزرگ‌ترین رپرهای ایرانی و در قلب تاریخ موسیقی زیرزمینی ایران قرار دارد. اگر بخواهیم یک جمله برای جمع‌بندی بیوگرافی هیچکس داشته باشیم، این است: او هنرمندی است که نامش یعنی «هیچکس» و میراثش یعنی کل یک ژانر. برای شناخت عمیق‌تر ریشه‌های این موسیقی، خواندن بیوگرافی یاس و مقالهٔ ویگن، ستونهٔ موسیقی زیرزمینی نسل قبل را هم از دست ندهید؛ و برای آشنایی با دیگر چهره‌های این دنیا، فهرست هنرمندان ساندیسی و دستهٔ رپ فارسی را ببینید. فهرست کامل مقالات موسیقی هم در بلاگ ساندیسی منتشر می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ هیچکس
هیچکس کیست؟
هیچکس نام هنری سروش لشکری، رپر، خواننده و ترانه‌نویس ایرانی متولد ۱۹ اردیبهشت ۱۳۶۴ در تهران است. او از بنیان‌گذاران گروه‌های ۰۲۱، صامت و ملتفت و سازندهٔ نخستین آلبوم استودیویی رپ فارسی است و اکنون در لندن زندگی می‌کند.
چرا هیچکس را پدر رپ فارسی می‌نامند؟
او این لقب را به دلیل نقش پیشگامانه‌اش در شکل‌گیری و تثبیت رپ فارسی گرفته است؛ از معرفی نخستین رپرهای زن و تأسیس نخستین گروه‌ها تا انتشار جنگل آسفالت و باز کردن مسیر حرفه‌ای برای نسل‌های بعد.
نخستین آلبوم رپ فارسی کدام است؟
آلبوم «جنگل آسفالت» از هیچکس با آهنگسازی مهدیار آقاجانی که در ۹ مهر ۱۳۸۵ منتشر شد و به‌عنوان نخستین آلبوم استودیویی رپ فارسی شناخته می‌شود.
هیچکس الان کجاست و چه می‌کند؟
هیچکس از سال ۱۳۸۹ ایران را ترک کرده و در لندن زندگی می‌کند. او همچنان فعال است؛ آلبوم مجاز را در ۱۳۹۹ منتشر کرد و در سال‌های اخیر تک‌آهنگ‌های تازه، همکاری‌های هنری و حضور در رویدادهای فرهنگی ایرانیان خارج از کشور داشته است.
منابع و پیوندهای بیشتر
برای مطالعهٔ کامل‌تر زندگی‌نامهٔ هیچکس می‌توانید به مقالهٔ هیچکس در ویکی‌پدیای فارسی) و مقالهٔ Hichkas در ویکی‌پدیای انگلیسی مراجعه کنید. وبگاه رسمی هیچکس (hichkas.me) نیز اخبار و آثار رسمی او را منتشر می‌کند. بخشی از نقل‌قول‌های این مقاله از گفت‌وگوهای او با بی‌بی‌سی فارسی، دویچه‌وله، من‌وتو و رادیو فردا و مطبوعات داخلی مانند همشهری و عصر ایران گردآوری شده است.
عکس: ویکی‌مدیا کامانز (نمایش زندهٔ هیچکس در لندن، ۲۰۱۱).
زمان مطالعه: حدود 15 دقیقه