کلدپلی
کُلدپلی (به انگلیسی: Coldplay)، یک گروه راک بریتانیایی است که در سال ۱۹۹۷ در لندن شکل گرفته است. خواننده اصلی، گیتاریست ریتم و پیانیست کریس مارتین، گیتاریست اصلی جانی باکلند، نوازنده گیتار باس گای بریمن و درامر ویل چمپیون اولین بار در کالج دانشگاهی لندن با یکدیگر آشنا شدند و از سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۸ شروع به نواختن موسیقی کردند. ابتدا گروه خود را پکتورالز (به انگلیسی: Pectoralz) و سپس استارفیش (به انگلیسی: Starfish) نامیدند تا اینکه در آخر نام خود را به کلدپلی تغییر دادند. مدیر نوآوری فعلی و مدیربرنامه سابق آنها فیل هاروی عضو پنجم گروه است. پس از تغییر نام خود به کلدپلی، گروه دو آلبوم چندآهنگه ضبط و منتشر کرد: ایمنی در سال ۱۹۹۸ و اتاق آبی در سال ۱۹۹۹. کلدپلی با انتشار آهنگ «زرد» در سال ۲۰۰۰ به شهرت جهانی دست یافت و در همان سال آنها اولین آلبوم استودیوییشان چترهای نجات را منتشر کردند که نامزد جایزه مرکوری شد. آلبوم دوم گروه، یورش خون به سر (۲۰۰۲)، با استقبال گسترده منتقدان و فروش تجاری موفق همراه بود. آلبوم بعدی آنها، اکساندوای، پرفروشترین آلبوم سال ۲۰۰۵ در سراسر جهان بود. چهارمین آلبوم استودیویی آنها، زندهباد زندگی یا مرگ و همه دوستانش (۲۰۰۸)، که برایان اینو آهنگسازی آن را بر عهده داشت، پرفروشترین آلبوم سال مذکور در سراسر جهان بود و سه جایزه گرمی کسب کرد. کلدپلی در آلبومهای بعدی خود دامنه فعالیتهایش را گسترش داد و با آلبومهای مایلو زایلوتو (۲۰۱۱)، داستانهای ارواح (۲۰۱۴)، یک سر پر از رؤیا (۲۰۱۵)، زندگی روزمره (۲۰۱۹)، موسیقی کیهانی (۲۰۲۱) و موسیقی ماه (۲۰۲۴) از ژانرهای مختلفی مانند الکترونیکا، آراندبی، امبینت، دیسکو، فانک، گاسپل، بلوز و پراگرسیو راک الهام گرفت. فعالیتهای دیگر این گروه شامل امور خیریه، سیاست و کنشگری است که در قالب حمایت از پروژههای متعدد بشردوستانه و اهدای ۱۰ درصد از سودشان به خیریهها انجام میشود. در سال ۲۰۱۸، به مناسبت بیستمین سالگرد فعالیت گروه، فیلمی جامع از مسیر حرفهای آنها به کارگردانی مت وایتکراس منتشر شد. کلدپلی با فروش بیش از ۱۶۰ میلیون نسخه از آثارشان در سراسر جهان، یکی از پرفروشترین گروههای موسیقی تاریخ هستند.آنها همچنین اولین گروه در تاریخ اسپاتیفای هستند که به ۹۰ میلیون شنونده ماهانه دست یافتهاند. فیوز آنها را در میان هنرمندانی با بیشترین جوایز قرار داده است، از جمله رکورد بیشترین جوایز بریت که توسط یک گروه کسب شده است. در بریتانیا، کلدپلی سه آلبوم از ۵۰ آلبوم پرفروش تاریخ را در اختیار دارد، بیشترین تعداد آلبومهای شماره یک در جدول آلبومهای بریتانیا بدون هیچگونه افت رتبه از جایگاه اول (۱۰ آلبوم شماره یک)، و عنوان پرشنوندهترین گروه قرن بیستویکم در رسانههای بریتانیایی را به خود اختصاص دادهاند. در سال ۲۰۲۱، ترانه «جهان من» اولین ترانه یک گروه بریتانیایی بود که در صدر جدول بیلبورد هات ۱۰۰ قرار گرفت. کلدپلی دو مورد از پرفروشترین و پرمخاطبترین تورهای کنسرت تاریخ را برگزار کرده است. صنعت ضبط صدای بریتانیا آنها را یکی از «تأثیرگذارترین و پیشگامترین گروههای جهان» نامیده است، و تالار مشاهیر راک اند رول آلبوم یورش خون به سر را در فهرست ۲۰۰ آلبوم تعیینکننده و ترانه «زرد» را در نمایشگاه «ترانههایی که راک اند رول را شکل دادند» قرار داده است. در سال ۲۰۲۳، این گروه در اولین رتبهبندی تایم ۱۰۰ در حوزه آب و هوا معرفی شد. با وجود محبوبیت گسترده، کلدپلی به عنوان نماد فرهنگی بحثبرانگیزی شناخته میشود.