مدونا
مَدونا لوئیز چیکونی (انگلیسی: Madonna Louise Ciccone؛ زادهٔ ۱۶ اوت ۱۹۵۸) خواننده، ترانهنویس، تهیهکنندهٔ موسیقی و بازیگر آمریکایی است. او که به «ملکهٔ پاپ» شهرت دارد، بهخاطر بازآفرینی مداوم خود و تنوعپذیری در تولید موسیقی، ترانهسرایی و ارائههای بصری شناخته میشود. آثار او دربرگیرندهٔ مضامین اجتماعی، سیاسی، جنسی و مذهبی هستند و همین موضوع همزمان باعث برانگیختن جنجال و تحسین منتقدان شده است. مدونا تأثیر چشمگیری بر فرهنگ و جامعه در هر دو سدهٔ بیستم و بیستویکم داشته و از او بهعنوان یکی از تأثیرگذارترین چهرهها در موسیقی عامهپسند یاد میشود. مدونا در سال ۱۹۷۸ برای پیگیری حرفهٔ رقص به شهر نیویورک رفت. پس از اجرا به عنوان درامر، گیتاریست و خواننده در گروههای بریکفست کلاب و اِمی، با انتشار نخستین آلبوم استودیویی خود با عنوان مدونا (۱۹۸۳) به شهرت رسید. او این روند را با مجموعهای از آلبومهای موفق از جمله آلبومهای پرفروش مثل یک باکره (۱۹۸۴) و آبی واقعی (۱۹۸۶) و همچنین آلبوم برندههای جایزه گرمی پرتو نور (۱۹۹۸) و اعترافها بر روی جایگاه رقص (۲۰۰۵) ادامه داد. مدونا تکآهنگهای موفقی از جمله «مثل یک باکره»، «لا ایسلا بونیتا»، «مثل یک نیایش»، «وگ»، «تعظیم کن»، «یخزده»، «موسیقی»، «هانگ آپ»، و «۴ دقیقه» منتشر کرده است. مدونا در فیلمهایی مانند ناامیدانه در جستجوی سوزان (۱۹۸۵)، دیک تریسی (۱۹۹۰)، لیگ خودشان (۱۹۹۲) و اویتا (۱۹۹۶) ایفای نقش کرده است. گرچه بسیاری از فیلمهای او با واکنش مثبت مواجه نشدند، او برای به تصویر کشیدن سیاستمدار اوا پرون در اویتا برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن شد. فعالیتهای تجاری او شامل شرکت سرگرمی ماوریک (۱۹۹۲–۲۰۰۹) بود که ماوریک رکوردز—یکی از موفقترین شرکتهای ضبط موسیقی تحت مدیریت هنرمندان—را نیز در بر میگرفت. مدونا همچنین در زمینهٔ برندهای مد، آثار نوشتاری، باشگاههای سلامت و فیلمسازی فعالیت داشته است. او به خیریههای گوناگون کمک میکند؛ در سال ۱۹۹۸ بنیاد ری آو لایت و در سال ۲۰۰۶ ریزینگ مالاوی را بنیان گذاشت و از برابری جنسیتی و حقوق الجیبیتی حمایت میکند. مدونا اولین هنرمند زن بود که از پتانسیل کامل موزیک ویدئو بهرهبرداری کرد. او با طراحان برتری همچون ژان پل گلتیر، عکاسان برجسته ای همچون استیون میسل و هرب ریتس، و کارگردانانی مری لمبرت و دیوید فینچر همکاری کرد مدونا با الهام بخشی از فرهنگ باشگاههای زیرزمینی موفق به ایجاد تصاویر متمایز جنسی و طنزی مانند آلبوم «مانند یک باکره» (در سال۱۹۸۴ شد) و نیز پس از آن توانست با ارائه لباس بحثبرانگیز قرمز و سیاه که با عنوان بوسه یک قدیس در آن زمان شناخته میشد در موزیک ویدئو جنجالی مانند یک نیایش تابو شکنی کند. مدونا با فروش بیش از ۳۰۰ میلیون از آثارش در سراسر جهان از سوی رکوردهای جهانی گینس به عنوان پرفروشترین هنرمند موسیقی زن در تمام دوران شناخته شده است. او موفقترین هنرمند تکخوان در تاریخچهٔ جدول بیلبورد هات ۱۰۰ ایالات متحده است و دارای رکورد بیشترین تعداد تکآهنگ شماره یک از یک هنرمند زن در استرالیا، کانادا، ایتالیا، اسپانیا و انگلستان است. او با درآمد ۱٫۵ میلیارد دلار از بلیتهای کنسرت خود، همچنان بالاترین درآمد را برای هنرمندان تورهای انفرادی در تمام دوران دارد. نام مدونا در سال ۲۰۰۸ در اولین سال واجد شرایط بودن وارد تالار مشاهیر راک اند رول شد. او در سال ۲۰۱۲ از سوی ویاچوان به عنوان بزرگترین زن موسیقی و در سال ۲۰۲۰ از سوی مجلهٔ بیلبورد به عنوان بزرگترین هنرمند در زمینهٔ موزیک ویدئو رتبهبندی شد. همچنین رولینگ استون مدونا را در میان ۱۰۰ هنرمند بزرگ تمام دوران و ۱۰۰ ترانهسرای بزرگ تمام دوران قرار داده است.