ماریا کری

ماریا کری (انگلیسی: Mariah Carey؛ زادهٔ ۲۷ مارس ۱۹۶۹) خواننده و ترانه‌سرای آمریکایی است. او بابت گسترهٔ وُکال پنج اکتاوی، سبک آوازخوانی به شیوه ملیسماتیک، به‌کار بردن گستره صوتی سوت و شخصیت دیواگونه خود مشهور است. کری یکی از چهره‌های تأثیرگذار در عرصهٔ موسیقی به‌شمار می‌رود و در سال ۲۰۲۳ از سوی رولینگ استون به عنوان پنجمین خواننده برتر تمامی دوران‌ها شناخته شد. کری با نخستین آلبوم استودیویی خود، ماریا کری (۱۹۹۰)، به شهرت رسید و به نخستین و تنها هنرمندی تبدیل شد که پنج تک‌آهنگ نخستش در ایالات متحده به صدر جدول فروش رسیدند؛ این مجموعه از «چشم‌انداز عشق» تا ترانهٔ «هیجان‌ها»، قطعهٔ هم‌نام دومین آلبومش، هیجان‌ها (۱۹۹۱)، ادامه داشت. او با آلبوم‌های پرفروش جعبه موسیقی (۱۹۹۳) و خیال‌بافی (۱۹۹۵) به موفقیتی بین‌المللی دست یافت. ریمیکس «Fantasy» با حضور اولد درتی بسترد، وجههٔ جدید و صدای متأثر از هیپ-هاپ او را معرفی کرد؛ رویکردی که کری بعدها در آلبوم‌های پروانه (۱۹۹۷) و رنگین‌کمان (۱۹۹۹) نیز دنبال کرد. کری با داشتن تک‌آهنگ‌های شمارهٔ یک جدول در ایالات متحده طی ۱۱ سال پیاپی، از سوی بیلبورد به‌عنوان «هنرمند دهه» انتخاب شد. او پس از دوره‌ای افول در فعالیت حرفه‌ای، با آلبوم رهایی میمی (۲۰۰۵)، که پرفروش‌ترین آلبوم او در قرن بیست‌ویکم است، به موفقیت بازگشت. زندگی و فعالیت حرفه‌ای کری بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته است. محبوبیت ماندگار موسیقی کریسمسی او، به‌ویژه آلبوم کریسمس مبارک (۱۹۹۴)، که یکی از پرفروش‌ترین آلبوم‌های مناسبتی تاریخ است، باعث شد به «ملکهٔ کریسمس» شهرت یابد. تک‌آهنگ اصلی این آلبوم، «برای کریسمس فقط تو را می‌خواهم»، دومین ترانه با طولانی‌ترین مدت صدرنشینی در جدول بیلبورد هات ۱۰۰ و پرفروش‌ترین تک‌آهنگ مناسبتی یک هنرمند زن است. کری خارج از عرصهٔ موسیقی نیز در سال ۱۹۹۴ در تأسیس برنامهٔ جوانان «کمپ ماریا» مشارکت داشت؛ در فیلم‌هایی همچون درخشش (۲۰۰۱)، گرانبها (۲۰۰۹)، سرخدمتکار (۲۰۱۳) و فیلم لگو بتمن (۲۰۱۷) ایفای نقش کرد و در سال ۲۰۱۳ به‌عنوان داور برنامهٔ امریکن آیدل فعالیت داشت. خاطرات او با عنوان معنای ماریا کری که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد، در صدر فهرست پرفروش‌های نیویورک تایمز قرار گرفت. کری با فروش تخمینی بیش از ۲۲۰ میلیون نسخه از آثارش، یکی از پرفروش‌ترین هنرمندان موسیقی در تاریخ است. او با ۱۹ تک‌آهنگ شمارهٔ یک آمریکا، رکورددار بیشترین تک‌آهنگ‌های صدرنشین جدول بیلبورد هات ۱۰۰ در میان هنرمندان تک‌خوان است و در میان ترانه‌سرایان زن و تهیه‌کنندگان زن نیز به‌ترتیب با ۱۸ و ۱۵ ترانهٔ شمارهٔ یک، رکورددار است. ترانه‌های «One Sweet Day» و «ما مال همیم» از سوی بیلبورد به‌ترتیب به‌عنوان موفق‌ترین ترانه‌های دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ انتخاب شدند. جوایز و افتخارات کری شامل شش جایزهٔ گرمی، ۱۰ جایزهٔ موسیقی آمریکا، ۱۹ جایزهٔ موسیقی ملل، ۱۴ جایزهٔ موسیقی بیلبورد، جایزهٔ پیشگام ویدئویی مایکل جکسون و عضویت در تالار مشاهیر ترانه‌سرایان است. کری که یکی از هنرمندان با بیشترین گواهی‌های فروش در ایالات متحده است، چهار گواهی الماس از انجمن صنعت ضبط موسیقی ایالات متحده آمریکا دریافت کرده است.